Wie biedt het voorkooprecht aan en wanneer precies?
Het is de notaris die het voorkooprecht officieel aanbiedt aan de begunstigde instantie (zoals de gemeente, Infrabel, of De Vlaamse Waterweg). Hoewel de verkoper degene is die zijn vastgoed verkoopt, rust de wettelijke onderzoeks- en aanbiedingsplicht volledig op de schouders van de notaris. De notaris screent vooraf de digitale registers (het Instrumentenregister via Geopunt) en verstuurt de formele notificatie naar de overheid instantie. Als burger of vastgoedmakelaar kun of mag je dit dus niet zelf rechtstreeks aanbieden.
Het voorkooprecht wordt pas aangeboden ná het ondertekenen van het compromis (de onderhandse verkoopovereenkomst) tussen de koper en de verkoper. Dit is een cruciaal detail: de overheid kan haar voorkooprecht pas uitoefenen als er een concrete prijs en een reëel akkoord op tafel liggen. Je kunt de overheid niet vooraf vragen “of ze interesse hebben” zonder dat er een getekend compromis is. De instantie krijgt wettelijk 60 dagen de tijd om te reageren. Gedurende deze periode zit de verkoop voor de koper in de “wachtstand”. De overheid neemt haar besluit. Of ze zien af van het recht (Of ze reageren niet binnen de 60 dagen). De opschortende voorwaarde vervalt en de verkoop aan de oorspronkelijke koper gaat definitief door. Of ze oefenen het recht uit. De overheid treedt in de schoenen van de koper. De oorspronkelijke koper krijgt zijn voorschot terug en de verkoper is verplicht aan de overheid te leveren tegen exact dezelfde prijs.
